Jedna 30-minutowa sesja w saunie o temperaturze około 73°C podniosła liczbę wszystkich mierzonych rodzajów białych krwinek — komórek, które odpowiadają za obronę przed infekcjami. Wzrost utrzymał się tylko 30 minut, potem wyniki wróciły do punktu wyjścia. Autorzy od razu zastrzegają: nie wiedzą jeszcze, czy to przekłada się na lepszą odporność.
Co pokazało badanie
Do badania zrekrutowano 51 osób dorosłych o średniej wieku 50 lat. Naukowcy pobrali im krew przed wejściem do sauny, potem poprosili o 30 minut siedzenia w saunie nagrzanej do 163°F (ok. 73°C) i pobrali krew dwa razy: zaraz po wyjściu i jeszcze pół godziny później. Wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym Temperature.
W krwiobiegu przejściowo wzrosła liczba każdego mierzonego typu białych krwinek — w tym neutrofili, czyli komórek, które pierwsze reagują na zakażenie, oraz limfocytów, które rozpoznają konkretne zagrożenia i produkują przeciwciała. Po 30 minutach liczba neutrofili i limfocytów wróciła do poziomu wyjściowego.
Badacze nie ustalili, dlaczego tak się dzieje ani co to znaczy dla zdrowia. Jedna z hipotez mówi, że gorąco jest dla organizmu nagłym obciążeniem, które pobudza układ nerwowy i wypycha do krwi białe krwinki zmagazynowane w różnych częściach ciała. Komentujący wyniki lekarze porównują to do zimnej kąpieli i tak zwanego stresu hormetycznego, w którym krótki bodziec uruchamia korzystną reakcję przystosowawczą. Sam współautor pracy, Jari Laukkanen z Uniwersytetu Wschodniej Finlandii, zwraca uwagę, że podobna mobilizacja komórek zachodzi przy wysiłku fizycznym.
„Nasze badanie mierzyło ostre reakcje po jednej sesji w saunie i nie możemy jeszcze powiedzieć, czy te zmiany poprawiają długoterminową odporność albo zmniejszają ryzyko infekcji” — mówi Laukkanen. „Potrzeba dalszych badań”.
Jak to wykorzystać
- 30 minut to jedyna sprawdzona dawka — tyle trwała sesja w badaniu, przy około 73°C.
- Sauna nie zastępuje treningu — reakcja komórek przypomina tę po wysiłku, ale lekarze podkreślają, że nie ma danych, by sauna mogła zastąpić ruch czy przyjmowane leki.
- Nie licz na tarczę przed przeziębieniem — badanie nie wykazało mniejszego ryzyka infekcji. Pokazało tylko chwilowy skok liczby komórek.
- Sprawdź przeciwwskazania — przy poważnych problemach z sercem, bardzo niskim ciśnieniu i silnych zawrotach głowy sauny trzeba unikać. Ostrożność zalecana jest też w ciąży i u osób starszych.
- Traktuj ją jako element regeneracji — Laukkanen wskazuje tu relaks, dochodzenie do siebie po stresie i ogólne samopoczucie, obok regularnej aktywności fizycznej.
Podczas sesji serce bije szybciej, a naczynia krwionośne się rozszerzają — podobnie jak przy szybkim spacerze albo lekkim bieganiu. Z regularnym korzystaniem z sauny wcześniejsze badania wiązały niższe ciśnienie krwi, zdrowsze serce i mniejsze ryzyko części chorób przewlekłych.
Skonsultuj się z lekarzem przed rozpoczęciem korzystania z sauny, zwłaszcza jeśli masz problemy z sercem, ciśnieniem lub jesteś w ciąży.